Άρθρο 361 ΑΚ – Η αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων

Δικηγορικό γραφείο Δαρίβας

Άρθρο 361 ΑΚ – Η αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων

Σύμφωνα με το άρθρο 361 του Αστικού Κώδικα: «Για τη σύσταση ή αλλοίωση ενοχής με δικαιοπραξία απαιτείται σύμβαση,
εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά.»

Το άρθρο 361 ΑΚ εκφράζει την αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, μία από τις σημαντικότερες αρχές του ιδιωτικού δικαίου. Τα πρόσωπα είναι ελεύθερα να αποφασίζουν αν θα συνάψουν σύμβαση, με ποιον θα συμβληθούν και ποιο θα είναι το περιεχόμενο των συμφωνιών τους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν παραβιάζονται διατάξεις αναγκαστικού δικαίου, η δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη.

Η συμβατική ελευθερία επιτρέπει στα μέρη να προσαρμόζουν τις έννομες σχέσεις τους στις ανάγκες τους, δημιουργώντας ακόμη και συμβάσεις που δεν προβλέπονται ειδικά από τον νόμο. Παράλληλα, η αρχή αυτή συνοδεύεται από περιορισμούς που αποσκοπούν στην προστασία του ασθενέστερου μέρους και στη διασφάλιση της νομιμότητας των συναλλαγών.

Μετά την κατάρτιση της σύμβασης, τα μέρη δεσμεύονται από τους όρους που συμφώνησαν και υποχρεούνται να τους τηρούν σύμφωνα με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη. Η παράβαση των συμβατικών υποχρεώσεων μπορεί να γεννήσει αξιώσεις για εκπλήρωση, αποζημίωση ή άλλες έννομες συνέπειες που προβλέπει ο νόμος.

Η διάταξη εφαρμόζεται καθημερινά σε κάθε μορφή συναλλαγής, από απλές ιδιωτικές συμφωνίες μέχρι σύνθετες εμπορικές συμβάσεις, αποτελώντας τη νομική βάση της ιδιωτικής αυτονομίας και της οικονομικής δραστηριότητας.