28 Αυγ Η ικανοποίηση ηθικής βλάβης λόγω προσβολής της προσωπικότητας κατά το άρθρο 59 ΑΚ
Σύμφωνα με το άρθρο 59 του Αστικού Κώδικα:
«Στις περιπτώσεις των δύο προηγούμενων άρθρων το δικαστήριο με την απόφασή του, ύστερα από αίτηση αυτού που έχει προσβληθεί και αφού λάβει υπόψη το είδος της προσβολής, μπορεί επιπλέον να καταδικάσει τον υπαίτιο να ικανοποιήσει την ηθική βλάβη αυτού που έχει προσβληθεί. Η ικανοποίηση συνίσταται σε πληρωμή χρηματικού ποσού, σε δημοσίευμα, ή σε οτιδήποτε επιβάλλεται από τις περιστάσεις.“
Tο άρθρο 59 ΑΚ ρυθμίζει την ικανοποίηση της ηθικής βλάβης που προκαλείται από προσβολή της προσωπικότητας ή του δικαιώματος στο όνομα, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς την προστασία που παρέχουν τα άρθρα 57 και 58 ΑΚ. Σκοπός της διάταξης είναι να παρέχει στο πρόσωπο που υπέστη την προσβολή τη δυνατότητα να επιτύχει ουσιαστική αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που του προκλήθηκε.
Για την εφαρμογή της διάταξης απαιτείται να έχει συντελεστεί παράνομη προσβολή της προσωπικότητας και να συντρέχει υπαιτιότητα του προσβάλλοντος. Η έννοια της προσωπικότητας είναι ιδιαίτερα ευρεία και περιλαμβάνει το σύνολο των αγαθών που συνδέονται αναπόσπαστα με το πρόσωπο, όπως η τιμή, η υπόληψη, η ιδιωτική ζωή, η εικόνα, η σωματική και ψυχική ακεραιότητα, καθώς και γενικότερα η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας.
Η ικανοποίηση που προβλέπει το άρθρο 59 ΑΚ είναι ανεξάρτητη από το δικαίωμα του προσβληθέντος να ζητήσει την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον. Εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, ο θιγόμενος μπορεί επιπλέον να ζητήσει την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη εξαιτίας της συμπεριφοράς του υπαιτίου.
Η ικανοποίηση δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην καταβολή χρηματικού ποσού. Το δικαστήριο μπορεί, ανάλογα με τις περιστάσεις, να επιδικάσει χρηματική ικανοποίηση, δημοσίευμα ή οποιοδήποτε άλλο πρόσφορο μέτρο κρίνεται κατάλληλο για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης. Κατά την επιλογή του κατάλληλου τρόπου ικανοποίησης λαμβάνεται υπόψη, μεταξύ άλλων, το είδος και η βαρύτητα της προσβολής.
Η διάταξη έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία σε περιπτώσεις προσβολής της τιμής και της υπόληψης, παράνομης χρήσης της εικόνας ή του ονόματος ενός προσώπου, παραβίασης της ιδιωτικής ζωής, καθώς και σε προσβολές που πραγματοποιούνται μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπου η διάδοση του επίμαχου περιεχομένου μπορεί να λάβει ιδιαίτερα μεγάλη έκταση.
Το άρθρο 59 ΑΚ αποτελεί σημαντικό μηχανισμό προστασίας της προσωπικότητας, καθώς παρέχει στον θιγόμενο τη δυνατότητα όχι μόνο να επιτύχει την παύση της παράνομης συμπεριφοράς, αλλά και να λάβει την κατάλληλη ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστη.