11 Σεπ Ενοχλήσεις από γειτονικό ακίνητο: Πότε υπάρχει υποχρέωση ανοχής κατά το άρθρο 1003 ΑΚ
Σύμφωνα με το άρθρο 1003 του Αστικού Κώδικα:
“Ο κύριος ακινήτου έχει υποχρέωση να ανέχεται την εκπομπή καπνού, αιθάλης, αναθυμιάσεων, θερμότητας, θορύβου, δονήσεων ή άλλες παρόμοιες επενέργειες που προέρχονται από άλλο ακίνητο, εφόσον αυτές δεν παραβλάπτουν σημαντικά τη χρήση του ακινήτου του ή προέρχονται από χρήση συνήθη για ακίνητα της περιοχής του κτήματος από το οποίο προκαλείται η βλάβη.“
Η γειτνίαση μεταξύ ακινήτων δημιουργεί αναπόφευκτα ορισμένες ενοχλήσεις, οι οποίες μπορεί να μεταφέρονται από ένα ακίνητο σε ένα άλλο, χωρίς όμως κάθε τέτοια ενόχληση να συνιστά αυτομάτως παράνομη προσβολή της ιδιοκτησίας.
Το άρθρο 1003 ΑΚ επιχειρεί ακριβώς να καθορίσει το σημείο στο οποίο τελειώνει η υποχρέωση ανοχής του γείτονα. Ο κύριος ενός ακινήτου οφείλει καταρχήν να ανέχεται ορισμένες επενέργειες που προέρχονται από άλλο ακίνητο, εφόσον δεν επηρεάζουν σημαντικά τη δυνατότητα χρήσης της ιδιοκτησίας του.
Η ένταση της ενόχλησης δεν αποτελεί, ωστόσο, το μοναδικό κριτήριο. Ο νόμος λαμβάνει υπόψη και τον χαρακτήρα της περιοχής στην οποία βρίσκονται τα ακίνητα. Εξετάζεται, δηλαδή, εάν η δραστηριότητα από την οποία προέρχεται η ενόχληση αποτελεί συνήθη χρήση για τα ακίνητα της συγκεκριμένης περιοχής. Οι συνθήκες που είναι αναμενόμενες σε μια έντονα εμπορική ή βιομηχανική περιοχή δεν ταυτίζονται αναγκαστικά με εκείνες μιας αμιγώς κατοικημένης περιοχής.
Η απαρίθμηση του άρθρου δεν είναι περιοριστική. Εκτός από τον καπνό, την αιθάλη, τις αναθυμιάσεις, τη θερμότητα, τον θόρυβο και τις δονήσεις, στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν και άλλες παρόμοιες επενέργειες, εφόσον προέρχονται από άλλο ακίνητο και επηρεάζουν τη χρήση του γειτονικού.
Στην πράξη, επομένως, δεν αρκεί κάποιος να ισχυριστεί απλώς ότι «ο γείτονας κάνει θόρυβο» αορίστως ή ότι από το διπλανό ακίνητο προέρχονται οσμές ή άλλες ενοχλήσεις. Πρέπει να αξιολογηθεί η πραγματική επίδραση που έχουν στη χρήση του ακινήτου, καθώς και οι ιδιαίτερες συνθήκες και ο συνήθης τρόπος χρήσης των ακινήτων στην περιοχή.
Η διάταξη έχει ιδιαίτερη σημασία σε διαφορές που προκύπτουν μεταξύ κατοικιών, αλλά και όταν δίπλα ή κοντά σε κατοικία λειτουργεί κατάστημα, επιχείρηση, εργαστήριο ή άλλος επαγγελματικός χώρος από τον οποίο προέρχονται επαναλαμβανόμενες εκπομπές ή ενοχλήσεις.
Συμπερασματικά, δεν απαγορεύεται κάθε ενόχληση από γειτονικό ακίνητο, αλλά ούτε ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να ανέχεται την απεριόριστη επέμβαση στη χρήση της ιδιοκτησίας του.