24 Ιούν Άρθρο 1441 ΑΚ – Συναινετικό διαζύγιο
Από τη διάταξη του άρθρου 1441 ΑΚ σύμφωνα με την οποία:
“1. Οι σύζυγοι μπορούν, με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση, να λύσουν τον γάμο τους. Η έγγραφη συμφωνία καταρτίζεται μεταξύ των συζύγων ή η κοινή ψηφιακή δήλωση υποβάλλεται από αυτούς με την παρουσία ή με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου αντίστοιχα για καθέναν από αυτούς. Όταν η συμφωνία είναι έγγραφη, υπογράφεται από τους ίδιους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή μόνο από τους τελευταίους, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα πρέπει να έχει δοθεί μέσα στον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας.
2. Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, για να λυθεί ο γάμος, πρέπει με την έγγραφη συμφωνία ή την κοινή ψηφιακή δήλωση της παρ. 1 ή με άλλη συμφωνία μεταξύ των συζύγων, που καταρτίζεται, όπως ορίζεται στην παρ. 1, να ρυθμίζεται η κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως η επιμέλεια των τέκνων, ο τόπος διαμονής τους, ο γονέας με τον οποίο διαμένουν, η επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και η διατροφή τους. Η ανωτέρω έγγραφη συμφωνία ή η κοινή ψηφιακή δήλωση ισχύει για τουλάχιστον δύο (2) έτη και παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός αν κάποιος από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο γονέα, πριν τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της.
3. α. Η έγγραφη συμφωνία για τη λύση του γάμου, καθώς και κάθε χωριστή συμφωνία για την κατανομή της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων τέκνων, υποβάλλονται από τους πληρεξουσίους δικηγόρους του κάθε συζύγου μαζί με τα ειδικά πληρεξούσια σε συμβολαιογράφο.
β. Η κατάρτιση της συμβολαιογραφικής πράξης της παρ. 4 απέχει τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες από την έγγραφη συμφωνία των συζύγων ή την κοινή ψηφιακή δήλωση. Η ημερομηνία της έγγραφης συμφωνίας των συζύγων αποδεικνύεται με βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής αυτών. Βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των συζύγων δεν απαιτείται στην περίπτωση υποβολής
κοινής ψηφιακής δήλωσης.
4. Ο συμβολαιογράφος συντάσσει πράξη με την οποία βεβαιώνει τη λύση του γάμου, επικυρώνει τις συμφωνίες των συζύγων και τις ενσωματώνει σε αυτή. Τη συμβολαιογραφική πράξη υπογράφουν ή εγκρίνουν με ηλεκτρονικά μέσα οι σύζυγοι και οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους ή μόνο οι τελευταίοι, εφόσον είναι εφοδιασμένοι με ειδικό πληρεξούσιο. Η πληρεξουσιότητα δίδεται τον τελευταίο μήνα πριν από την υπογραφή της πράξης. Όταν η βεβαίωση αφορά στην επιμέλεια, επικοινωνία και διατροφή των ανηλίκων τέκνων, η πράξη αποτελεί εκτελεστό τίτλο, εφόσον έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία οι ρυθμίσεις των άρθρων 950 και 951 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Μετά τη λήξη ισχύος της επικυρωμένης συμφωνίας, μπορεί να ρυθμίζονται η επιμέλεια, η επικοινωνία και η διατροφή των τέκνων για περαιτέρω χρονικό διάστημα με νέα συμφωνία και με την ίδια διαδικασία.
5. Η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει κατατεθεί η σύσταση του γάμου, ή με ενημέρωση του ληξιαρχείου με χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών.”
προκύπτει ότι ο γάμος μπορεί να λυθεί με συμφωνία των συζύγων, χωρίς να απαιτείται επίκληση ή απόδειξη λόγου κλονισμού της έγγαμης σχέσης. Η διάταξη αυτή εισάγει τον θεσμό του συναινετικού διαζυγίου, ο οποίος στηρίζεται στην κοινή και ελεύθερη βούληση των συζύγων να τερματίσουν τον γάμο τους και αποτυπώνει τη σύγχρονη αντίληψη περί αυτονομίας της ιδιωτικής βούλησης στο οικογενειακό δίκαιο.
Για τη λύση του γάμου απαιτείται έγγραφη συμφωνία των συζύγων, καθώς και συμφωνία σχετικά με την επιμέλεια, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανήλικων τέκνων, εφόσον υπάρχουν. Οι συμφωνίες αυτές καταρτίζονται με τη σύμπραξη πληρεξούσιων δικηγόρων και αποσκοπούν στην προστασία των συμφερόντων των ανηλίκων και στη διασφάλιση της ομαλής διευθέτησης των συνεπειών της λύσης του γάμου.
Η συναίνεση των συζύγων πρέπει να είναι ελεύθερη, πραγματική και απαλλαγμένη από ελαττώματα βούλησης. Εάν η δήλωση βούλησης ενός εκ των συζύγων δόθηκε κατόπιν πλάνης, απάτης ή απειλής, εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις του αστικού δικαίου περί ελαττωμάτων της βούλησης. Παράλληλα, η συμφωνία των συζύγων δεν υπόκειται σε ουσιαστικό έλεγχο ως προς τους λόγους που οδήγησαν στη λύση του γάμου, δεδομένου ότι το συναινετικό διαζύγιο θεμελιώνεται αποκλειστικά στην κοινή επιθυμία των μερών να τερματίσουν τη συζυγική τους σχέση.
Ο θεσμός του συναινετικού διαζυγίου αποσκοπεί στην ταχεία και ειρηνική λύση του γάμου, περιορίζοντας τις συγκρούσεις μεταξύ των συζύγων και προστατεύοντας τα συμφέροντα των ανήλικων τέκνων. Επιπλέον, γίνεται δεκτό ότι οι σχετικές συμφωνίες περί επιμέλειας, επικοινωνίας και διατροφής δεσμεύουν τους συζύγους, υπό την επιφύλαξη μεταγενέστερης τροποποίησής τους όταν μεταβληθούν ουσιωδώς οι περιστάσεις ή όταν το επιβάλλει το συμφέρον του τέκνου.