01 Ιούλ Η Νομική και Διοικητική Λειτουργία του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών: Διαδικασία, Προϋποθέσεις και Εμπράγματη Προστασία
Η θεσμοθέτηση του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών δυνάμει του Νόμου 4738/2020, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί, εκσυγχρονιστεί και ισχύει, αποτελεί τη βασικότερη προδικαστική οδό για τη συνολική αναδιάρθρωση των χρεών τόσο των φυσικών όσο και των νομικών προσώπων στην ελληνική επικράτεια. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός σχεδιάστηκε ως μια αμιγώς ψηφιακή, εξωδικαστική διαδικασία, σκοπός της οποίας είναι η εξεύρεση μιας βιώσιμης και μακροπρόθεσμης λύσης αποπληρωμής μεταξύ του οφειλέτη και του συνόλου των θεσμικών πιστωτών του, δηλαδή του Δημοσίου, των Ασφαλιστικών Φορέων, των Τραπεζικών Ιδρυμάτων και των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις.
Η πολυπλοκότητα των οικονομικών και νομικών στοιχείων που απαιτείται να εισαχθούν στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, σε συνδυασμό με τις αυστηρές προθεσμίες και τις έννομες συνέπειες της διαδικασίας, καθιστούν τη συστηματική και εξειδικευμένη νομική υποστήριξη αναγκαία για την επιτυχή έκβαση και οριστικοποίηση της αίτησης.
Για την παραδεκτή υποβολή της αίτησης, ο νόμος θέτει συγκεκριμένες αντικειμενικές προϋποθέσεις, με κυριότερη το ελάχιστο ύψος των συνολικών οφειλών, το οποίο πρέπει να υπερβαίνει το θεσμοθετημένο ποσό των δέκα χιλιάδων ευρώ. Κατά την έναρξη της διαδικασίας, ο αιτών υποχρεούται να προβεί σε πλήρη αποκάλυψη των περιουσιακών του στοιχείων, καθώς και των στοιχείων του ή της συζύγου και των εξαρτώμενων μελών, με την ταυτόχρονη και αμετάκλητη άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αυτόματη άντληση των δεδομένων από τα συστήματα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών και των πιστωτικών ιδρυμάτων.
Το πρώτο και πλέον καθοριστικό πλεονέκτημα της έγκυρης υποβολής και οριστικοποίησης της αίτησης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό αφορά την έννομη συνέπεια της αναστολής των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης. Από τη στιγμή που η αίτηση κριθεί πλήρης, ενεργοποιείται αυτοδικαίως η προστασία του οφειλέτη και της περιουσίας του έναντι ατομικών καταδιώξεων από τους συμμετέχοντες πιστωτές, γεγονός που σημαίνει ότι παγώνουν προσωρινά οι διαδικασίες κατασχέσεων, οι εκδόσεις διαταγών πληρωμής, καθώς και οι προγραμματισμένοι πλειστηριασμοί, με την εξαίρεση των περιπτώσεων όπου ο πλειστηριασμός έχει ήδη προσδιοριστεί εντός συγκεκριμένου σύντομου χρονικού διαστήματος από την υποβολή. Συγκεκριμένα, βάσει του Νόμου 4738/2020, η αυτοδίκαιη αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης δεν καταλαμβάνει πλειστηριασμούς που έχουν ήδη προγραμματιστεί να διενεργηθούν εντός τριών μηνών από την ημερομηνία της οριστικής υποβολής της αίτησης στην πλατφόρμα. Σε αυτή την περίπτωση, η ψηφιακή αίτηση από μόνη της δεν «παγώνει» τη διαδικασία, και ο οφειλέτης υποχρεούται να προσφύγει στα κλασικά δικαστικά μέσα (όπως η αίτηση αναστολής κατά τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας) για τη δικαστική ανακοπή του πλειστηριασμού.
Η αναστολή αυτή εκτείνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης και παρέχει τον αναγκαίο νομικό και χρονικό χώρο στον οφειλέτη ώστε να εξεταστεί η βιωσιμότητά του, χωρίς τον κίνδυνο άμεσης απώλειας της κινητής ή ακίνητης περιουσίας του, ενώ παράλληλα διακόπτει την παραγραφή των απαιτήσεων.
Η πρόσφατη νομοθετική αυστηροποίηση του πλαισίου καθιστά την παραχθείσα αλγοριθμική πρόταση υποχρεωτικά αποδεκτή από την πλευρά των χρηματοδοτικών φορέων όταν πρόκειται για αποδεδειγμένα ευάλωτους οφειλέτες που πληρούν τα θεσπισμένα εισοδηματικά κριτήρια, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα αναίτιων απορρίψεων. Ιδιαίτερη νομική βαρύτητα στο νέο αυτό πλαίσιο κατέχει η θέση των εγγυητών και των συνυπόχρεων προσώπων, καθώς η υποβολή της αίτησης από τον πρωτοφειλέτη δεν τους απαλλάσσει αυτόματα από τις δικές τους ευθύνες. Η πλατφόρμα απαιτεί τη ρητή δήλωση και τη δική τους συναίνεση για την άρση του απορρήτου, προκειμένου η ρύθμιση που θα παραχθεί να καλύψει σωρευτικά και τη δική τους ευθύνη, αποτρέποντας τη λήψη αναγκαστικών μέτρων εναντίον της προσωπικής τους περιουσίας. Παρά την αυτοματοποίηση της πλατφόρμας, η διαδικασία κρύβει σοβαρούς νομικούς κινδύνους, καθώς η λανθασμένη αποτύπωση των περιουσιακών στοιχείων, η παράλειψη δήλωσης κάποιου λογαριασμού ή η μη έγκαιρη άρση του τραπεζικού απορρήτου συνεπάγονται την αυτόματη απόρριψη της αίτησης ως δόλιας ή ελλιπούς, ή την έκπτωση από τη ρύθμιση σε μεταγενέστερο στάδιο. Με την έκδοση της πρότασης, ο οφειλέτης καλείται να αξιολογήσει εντός στενών και ανατρεπτικών προθεσμιών το περιεχόμενο της σύμβασης, συγκρίνοντάς το με εναλλακτικές νομικές λύσεις, όπως ο διμερής δικαστικός ή εξωδικαστικός συμβιβασμός ή η ολοσχερής απαλλαγή μέσω της πτωχευτικής διαδικασίας.
Το γραφείο μας εξειδικεύεται στην πλήρη και υπεύθυνη διαχείριση της διαδικασίας, από τον προκαταρκτικό έλεγχο επιλεξιμότητας και στην ορθή ψηφιακή αποτύπωση των οικονομικών δεδομένων, έως την τελική αξιολόγηση και υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης, διασφαλίζοντας την οριστική άρση του οικονομικού αδιεξόδου και τη μακροπρόθεσμη προστασία των συμφερόντων των εντολέων μας.