17 Ιούλ Η νόμιμη μοίρα κατά τον Αστικό Κώδικα
Σύμφωνα με το άρθρο 1825 του Αστικού Κώδικα:
“Οι κατιόντες, οι γονείς και ο σύζυγος του κληρονομουμένου, αν καλούνται ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι, έχουν δικαίωμα νόμιμης μοίρας.”
Το άρθρο 1825 ΑΚ κατοχυρώνει τον θεσμό της νόμιμης μοίρας, ο οποίος αποσκοπεί στην προστασία των στενών συγγενών του κληρονομουμένου από τον πλήρη αποκλεισμό τους από την κληρονομική διαδοχή.
Με τη διάταξη αυτή, ο νόμος περιορίζει την ελευθερία διάθεσης της περιουσίας μέσω διαθήκης, διασφαλίζοντας ότι συγκεκριμένοι κληρονόμοι θα λάβουν το ελάχιστο ποσοστό της κληρονομίας που τους αναγνωρίζει ο νόμος. Για τη γέννηση του δικαιώματος νόμιμης μοίρας απαιτείται ο δικαιούχος να ανήκει στα πρόσωπα που προστατεύονται από τη διάταξη και να καλείται, ελλείψει διαθήκης, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος.
Η νόμιμη μοίρα αντιστοιχεί στο ήμισυ της μερίδας που θα κληρονομούσε κάποιος αν υπήρχε διαθήκη και υπολογίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα.
Σε περίπτωση που ο διαθέτης παραβιάσει το δικαίωμα νόμιμης μοίρας μέσω διαθήκης ή εν ζωή δωρεών, ο δικαιούχος μπορεί να ασκήσει τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα για την προστασία του δικαιώματός του και την αποκατάσταση της νόμιμης μοίρας του.
Η διάταξη εφαρμόζεται συχνά σε κληρονομικές διαφορές μεταξύ συγγενών, ιδίως όταν η περιουσία έχει διατεθεί αποκλειστικά σε μόνο έναν κληρονόμο ή σε τρίτο πρόσωπο. Η νομολογία εξετάζει κάθε περίπτωση με βάση τα ιδιαίτερα πραγματικά περιστατικά και τις διατάξεις που διέπουν τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας. Το άρθρο 1825 ΑΚ αποτελεί θεμελιώδη διάταξη του κληρονομικού δικαίου, καθώς εξισορροπεί την ελευθερία του διαθέτη με την προστασία των στενών συγγενών του, συμβάλλοντας στη διατήρηση της οικογενειακής περιουσιακής ισορροπίας.
\