Συκοφαντική δυσφήμηση: Πότε ένας ψευδής ισχυρισμός αποκτά ποινική διάσταση

11 Σεπ Συκοφαντική δυσφήμηση: Πότε ένας ψευδής ισχυρισμός αποκτά ποινική διάσταση

Σύμφωνα με το άρθρο 363 του Ποινικού Κώδικα:

Όποιος με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίζεται ή διαδίδει για κάποιον άλλον εν γνώσει του ψευδές γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του άλλου τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών και χρηματική ποινή και αν τελεί την πράξη δημόσια με οποιονδήποτε τρόπο ή μέσω του διαδικτύου, με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών και χρηματική ποινή. Στην έννοια του τρίτου δεν περιλαμβάνονται δημόσιοι λειτουργοί ή υπάλληλοι που λαμβάνουν γνώση των ισχυρισμών για τα διαδικά μέρη, κατά την ενάσκηση καθήκοντος στο πλαίσιο πολιτικής, ποινικής ή διοικητικής δίκης.

Στη συκοφαντική δυσφήμηση το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι απλώς ότι κάποιος εκφράστηκε αρνητικά για ένα άλλο πρόσωπο. Η διάταξη αφορά την αναφορά ή διάδοση συγκεκριμένου ψευδούς γεγονότος, το οποίο είναι ικανό να πλήξει την τιμή ή την υπόληψη εκείνου στον οποίο αποδίδεται.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η απαίτηση ο δράστης να γνωρίζει ότι το γεγονός που μεταδίδει είναι ψευδές. Δεν αρκεί, επομένως, απλώς να αποδειχθεί εκ των υστέρων ότι ένας ισχυρισμός δεν ήταν αληθινός. Για τη στοιχειοθέτηση της συκοφαντικής δυσφήμησης απαιτείται εν γνώσει διάδοση του ψευδούς γεγονότος.

Ο ισχυρισμός πρέπει ακόμη να περιέλθει σε τρίτο πρόσωπο. Η προσβολή αποκτά εδώ ιδιαίτερη σημασία επειδή η επίμαχη πληροφορία εξέρχεται από τη σχέση μεταξύ δράστη και θιγόμενου και γίνεται γνωστή σε άλλον, δημιουργώντας τη δυνατότητα επηρεασμού της κοινωνικής ή επαγγελματικής εικόνας του τελευταίου.

Αυστηρότερη ποινική μεταχείριση προβλέπεται όταν η πράξη τελείται δημόσια ή μέσω του διαδικτύου. Η διάδοση μέσω ιστοσελίδων, μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή άλλων διαδικτυακών μέσων μπορεί να καταστήσει έναν ισχυρισμό άμεσα προσβάσιμο σε ευρύ αριθμό προσώπων, γεγονός που λαμβάνεται ειδικά υπόψη από τη διάταξη.

Μετά τη νομοθετική μεταβολή του 2024, ο νόμος διευκρινίζει επίσης ότι δεν θεωρούνται «τρίτοι» οι δημόσιοι λειτουργοί ή υπάλληλοι που λαμβάνουν γνώση των σχετικών ισχυρισμών για τα διάδικα μέρη κατά την άσκηση των καθηκόντων τους στο πλαίσιο πολιτικής, ποινικής ή διοικητικής δίκης.

Η συκοφαντική δυσφήμηση πρέπει, τέλος, να διακρίνεται από μια απλή αξιολογική κρίση, μια δυσμενή γνώμη ή μια έντονη προσωπική διαφωνία. Ο πυρήνας της συγκεκριμένης διάταξης βρίσκεται στην εν γνώσει απόδοση ψευδούς γεγονότος σε άλλο πρόσωπο, όταν το γεγονός αυτό είναι ικανό να βλάψει την τιμή ή την υπόληψή του.